ગુજરાતના અર્થતંત્રનો મોટો આધાર ખેતી પર રહેલો છે, અને ખેતીનો સીધો આધાર ચોમાસાના વરસાદ (Monsoon Rain) પર છે. આ વર્ષે જુલાઈ મહિનાના મધ્ય સુધીમાં જોઈએ એવો વરસાદ ન પડવાના કારણે રાજ્યના ખેડૂતો ભારે ચિંતામાં મૂકાયા છે. જે વિસ્તારોમાં પ્રારંભિક વરસાદ જોઈને વાવણી (Sowing) કરી દેવામાં આવી હતી, ત્યાં હવે પાક સુકાઈ જવાનો ભય સતાવી રહ્યો છે.
કપાસ અને મગફળીના વાવેતર પર મોટી અસર (Impact on Cash Crops)
ગુજરાતમાં ખરીફ સીઝન (Kharif Season) દરમિયાન કપાસ (Cotton) અને મગફળી (Groundnut) નું સૌથી વધુ વાવેતર થાય છે. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર અને ઉત્તર ગુજરાતના ખેડૂતો આ પાક પર વધુ નિર્ભર છે:
- મગફળીનું વાવેતર (Groundnut Sowing): જૂન મહિનાની શરૂઆતમાં થયેલા હળવા વરસાદમાં ઘણા ખેડૂતોએ મગફળીનું વાવેતર કરી દીધું હતું. પરંતુ હવે લાંબા સમય સુધી વરસાદ ખેંચાવાના કારણે (Dry Spell) મગફળીના છોડનો વિકાસ અટકી ગયો છે.
- કપાસનો પાક (Cotton Crop Status): કપાસના પાકને શરૂઆતમાં પૂરતા પ્રમાણમાં પાણીની જરૂર હોય છે. કુવા અને બોરના પાણી આધારિત સિંચાઈ (Irrigation) કરતા ખેડૂતો તો પાક બચાવી રહ્યા છે, પરંતુ માત્ર વરસાદ પર નભતા Rain-fed Farmers મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે.
કયા વિસ્તારોમાં સૌથી વધુ ચિંતા? (Worst Affected Regions)
કૃષિ વિભાગ (Agriculture Department) ના પ્રાથમિક રિપોર્ટ્સ અનુસાર, રાજ્યમાં હાલમાં મિશ્ર સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે:
- સૌરાષ્ટ્ર હબ (Saurashtra Region): રાજકોટ, સુરેન્દ્રનગર અને જામનગર જિલ્લાના કેટલાક અંતરિયાળ ગામડાઓમાં વરસાદની તીવ્ર અછત છે, જેને કારણે વાવેલો પાક બળી જવાની સ્થિતિમાં છે. જો આગામી 5-6 દિવસમાં વરસાદ નહીં આવે તો ખેડૂતોને Re-sowing (દોબારા વાવણી) કરવાનો વારો આવી શકે છે.
- દક્ષિણ ગુજરાત (South Gujarat): આ વિસ્તારમાં ડાંગર (Paddy/Rice) ના ધરૂડિયા તૈયાર થઈ ગયા છે, અને છૂટાછવાયા વરસાદના કારણે અહીં સ્થિતિ કંટ્રોલમાં છે.
કૃષિ નિષ્ણાતોની ખેડૂતોને સલાહ (Expert Advisory for Farmers)
આવી પરિસ્થિતિમાં એગ્રીકલ્ચર યુનિવર્સિટીના નિષ્ણાતો (Agriculture Experts) એ ખેડૂતોને કેટલીક મહત્વપૂર્ણ સલાહ આપી છે:
- ડ્રિપ ઇરિગેશનનો ઉપયોગ (Drip Irrigation): જો કૂવામાં મર્યાદિત પાણી હોય, તો ટપક પદ્ધતિ અથવા સ્પ્રિંકલર (Sprinkler) નો ઉપયોગ કરીને પાણીનો બગાડ અટકાવો.
- આંતરખેડ (Inter-cultivation): જમીનમાં ભેજ લાંબો સમય ટકી રહે તે માટે હળવી આંતરખેડ કરો જેથી જમીનનું બાષ્પીભવન (Evaporation) ઘટે.
- ખાતરનો મર્યાદિત ઉપયોગ: વરસાદ ન હોય ત્યાં સુધી રાસાયણિક ખાતરો (Chemical Fertilizers) આપવાનું ટાળો, કારણ કે ભેજ વિના તે પાકને નુકસાન કરી શકે છે.
હવે ખેડૂતોની તમામ આશા હવામાન વિભાગની ઓગસ્ટ મહિનાની આગાહી પર ટકેલી છે. જો ઓગસ્ટમાં સારો વરસાદી રાઉન્ડ આવશે, તો પાક ફરીથી જીવંત થઈ શકશે.
ખેતીવાડી અને બજાર ભાવ (Market Yards Rate) ના લેટેસ્ટ ન્યૂઝ માટે અમારી વેબસાઇટની મુલાકાત લેતા રહો.