દક્ષિણ અમેરિકન દેશ કોલંબિયા (Colombia) માં આ સદીની સૌથી મોટી કુદરતી હોનારત સામે આવી છે. પશ્ચિમી કોલંબિયામાં આવેલા 7.4 Magnitude ના શક્તિશાળી ભૂકંપે મિનિટોમાં જ હાહાકાર મચાવી દીધો છે. તાજેતરના સત્તાવાર રિપોર્ટ મુજબ, આ ભૂકંપમાં ઓછામાં ઓછા 132 લોકોના કરૂણ મોત થયા છે, જ્યારે 570 થી વધુ લોકો ગંભીર રીતે ઈજાગ્રસ્ત થયા છે અને 3,000 થી વધુ લોકો લાપતા હોવાની આશંકા છે.
ભૂકંપના આંચકા એટલા તીવ્ર હતા કે પાડોશી દેશ ઇક્વાડોર (Ecuador), પનામા (Panama) અને વેનેઝુએલા સુધી ધરા ધ્રૂજી ઊઠી હતી, જેના પગલે હજારો લોકોને ઈમારતોમાંથી તાત્કાલિક Evacuate કરાવવા પડ્યા હતા.
ક્યાં હતું Epicenter અને કેવી રીતે આવ્યો ભૂકંપ?
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ જીઓલોજિકલ સર્વે (USGS) અને કોલંબિયન જીઓલોજિકલ સર્વિસના અહેવાલ મુજબ, ભૂકંપ સ્થાનિક સમય અનુસાર સવારે 07:34 વાગ્યે આવ્યો હતો. જેનું મુખ્ય કેન્દ્રબિંદુ બોગોટાથી લગભગ 400 કિલોમીટર દૂર આવેલા Chocó ડિપાર્ટમેન્ટના San José del Palmar નજીક હતું.
ભૂકંપના આંચકા લગભગ 2 મિનિટ સુધી અનુભવાયા હતા. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, નાઝકા પ્લેટ (Nazca Plate) અને સાઉથ અમેરિકન પ્લેટ વચ્ચે ટેક્ટોનિક મુવમેન્ટ (Subduction Zone) ને કારણે આ ભૂકંપ સર્જાયો હતો.
કયા શહેરોમાં સૌથી વધુ તારાજી?
આ ભૂકંપની સૌથી ગંભીર અસર કોલંબિયાના 32 મુખ્ય શહેરોમાં જોવા મળી છે, જેમાંથી પશ્ચિમી ભાગના શહેરો કાટમાળનો ઢગલો બની ગયા છે:
પિરેરા (Pereira): અહીં સૌથી વધુ 60 લોકોના મોત થયા છે. શહેરનું પ્રખ્યાત માટેકાન્યા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ (Matecaña International Airport) ની છત ધડાકાભેર તૂટી પડી હતી. 65 થી વધુ બિલ્ડિંગો સંપૂર્ણપણે ધરાશાયી થઈ ગઈ છે.
કાલી (Cali): કોલંબિયાના ત્રીજા સૌથી મોટા શહેર કાલીમાં 35 થી વધુ લોકોના મોત થયા છે અને 5,000 થી વધુ ઈમારતોને નુકસાન પહોંચ્યું છે. હોસ્પિટલ અને બહુમાળી ઈમારતો ધરાશાયી થતાં હજુ પણ અનેક લોકો કાટમાળ નીચે દબાયેલા છે.
મનિઝાલેસ (Manizales): પ્રખ્યાત કૅથલિક ચર્ચની ટાવર છત પર તૂટી પડતાં ભારે નુકસાન થયું છે. અહીં 4 લોકોના મોત નિપજ્યા છે.
ક્વિબ્દો (Quibdó) અને ચોકો પ્રાંત: ભૂકંપના કેન્દ્રબિંદુ પાસે આવેલા ગામડાઓમાં 400 થી વધુ મકાનો કાટમાળમાં ફેરવાઈ ગયા છે.
રાષ્ટ્રપતિની ‘National Emergency’ ની ઘોષણા અને Rescue Operation
કોલંબિયાના રાષ્ટ્રપતિ એબેલાર્ડો ડિ લા એસ્પ્રિએલા એ દેશમાં તુરંત State of National Disaster (રાષ્ટ્રીય આપત્તિ) ની ઘોષણા કરી છે, જેથી રાહત અને બચાવ કાર્ય માટે ઈમરજન્સી ફંડ તાત્કાલિક રિલીઝ કરી શકાય.
રાજધાની બોગોટાથી 100 થી વધુ વિશેષ રેસ્ક્યૂ સ્ક્વોડ (Rescuers) અને સ્નિફર ડોગ્સને સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત કાલી અને પિરેરા શહેરોમાં રવાના કરવામાં આવ્યા છે. કાટમાળ નીચેથી અત્યાર સુધીમાં 40 થી વધુ લોકોને જીવંત બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે, પરંતુ આફ્ટરશોક્સ (Aftershocks) ના ડરથી લોકો રસ્તાઓ પર રાત વિતાવવા મજબૂર બન્યા છે.
ઇક્વાડોર, પનામા અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિક્રિયા
કોલંબિયાની સરહદને અડીને આવેલા પાડોશી દેશ ઇક્વાડોર (Ecuador) માં પણ ભૂકંપના જોરદાર આંચકા અનુભવાયા હતા. ઇક્વાડોરના પાટનગર ક્વિટો અને તટીય વિસ્તારોમાં ઉંચી ઈમારતોમાંથી લોકોને તાત્કાલિક ધોરણે બ્લોક્સ ખાલી કરવાના આદેશ આપવામાં આવ્યા હતા.
ચાઇના (China) સહિત વિશ્વના અનેક દેશોએ પોતાના નાગરિકો માટે ઈમરજન્સી હેલ્પલાઈન ચાલુ કરી છે અને રાહત સામગ્રી મોકલવાની તૈયારી દર્શાવી છે.
આ પણ વાંચો :પાકિસ્તાનમાં લશ્કરી તખ્તાપલટની તૈયારી? જનરલ આસિમ મુનીર લાગુ કરશે માર્શલ લૉ!
આ ભૂકંપ કોલંબિયા માટે માત્ર એક કુદરતી આપત્તિ નથી, પરંતુ એક મોટો આર્થિક અને માનવતાવાદી પડકાર છે. વેનેઝુએલામાં તાજેતરમાં આવેલા ભૂકંપ બાદ દક્ષિણ અમેરિકા ખંડમાં આ બીજો મોટો આંચકો છે. જે રીતે પિરેરા અને કાલી જેવા વિકસિત શહેરોનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તબાહ થયું છે, તે જોતાં કોલંબિયાને પુનઃનિર્માણ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય (International Community) ની તાત્કાલિક સહાયની જરૂર પડશે.
Disclaimer: આ લેખ આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યૂઝ એજન્સીઓ (CGTN, The Hindu, Xinhua, USGS) ના સાર્વજનિક રિપોર્ટ્સ અને ગ્રાઉન્ડ અપડેટ્સ પર આધારિત પત્રકારત્વ વિશ્લેષણ છે.