ખગોળીય ઘટના અને જ્યોતિષીય દ્રષ્ટિએ આજે એટલે કે 12 ઓગસ્ટના રોજ આ વર્ષનું એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને દુર્લભ પૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ (Total Solar Eclipse) આકાર લઈ રહ્યું છે. વર્ષ 1999 પછી યુરોપના દેશોમાં આટલું મોટું પૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ પ્રથમ વખત જોવા મળી રહ્યું છે, જ્યાં ચંદ્રામા સૂર્યને પૂરેપૂરો ઢાંકી દેશે અને દિવસના સમયે પણ લગભગ ૨ મિનિટ સુધી ઘોર અંધારું છવાઈ જશે.
આકાશમાં સર્જાનારી આ અદ્ભુત ઘટનાને લઈને ભારતમાં પણ લોકોમાં ભારે કૂતૂહલ જોવા મળી રહ્યું છે. ભારતમાં આ ગ્રહણ કેટલા વાગ્યે દેખાશે, અહીં સૂતક કાળ (Sutak Kaal) લાગુ પડશે કે નહીં અને કઈ રાશિઓ પર તેની અસર થશે? જાણો આ તમામ પ્રશ્નોના જવાબો આ ખાસ અહેવાલમાં.
ભારતીય સમય મુજબ સૂર્યગ્રહણનું ટાઇમિંગ (Surya Grahan Timing in India)
ખ્યાતનામ જ્યોતિષીઓ અને ખગોળશાસ્ત્રીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતીય પ્રમાણભૂત સમય (IST – Indian Standard Time) મુજબ આ સૂર્યગ્રહણની સમયસૂચિ નીચે મુજબ રહેશે:
ગ્રહણનો પ્રારંભ: 12 ઓગસ્ટ, રાત્રે 09:04 વાગ્યે
ગ્રહણનો મધ્ય કાળ (Peak Time): 12 ઓગસ્ટ, રાત્રે 11:16 વાગ્યે
ગ્રહણની સમાપ્તિ: 12 ઓગસ્ટ / 13 ઓગસ્ટની મોડી રાત્રે 01:28 વાગ્યે
ક્યાં-ક્યાં દેખાશે આ પૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ?
આ પૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ વિશ્વના અલગ-અલગ ભાગોમાં અંશતઃ (Partial) અને પૂર્ણ (Total) સ્વરૂપે જોવા મળશે:
પૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ (Total Eclipse): ગ્રીનલેન્ડ, આઇસલેન્ડ, ઉત્તરી સ્પેન, પોર્ટુગલના કેટલાક ભાગો અને અટલાન્ટિક મહાસાગરમાં દેખાશે.
અંશતઃ સૂર્યગ્રહણ (Partial Eclipse): ફ્રાન્સ, બ્રિટન, કેનેડા, રશિયાનો ઉત્તર-પૂર્વ ભાગ અને અમેરિકાના કેટલાક વિસ્તારો.
ભારતમાં પરિસ્થિતિ: જ્યારે વિદેશોમાં આ ઘટના બનશે ત્યારે ભારતમાં રાત્રિનો સમય હશે. પરિણામે, ભારતમાં આ સૂર્યગ્રહણ બિલકુલ દ્રશ્યમાન થશે નહીં.
ભારતમાં સૂતક કાળ લાગુ પડશે? (Sutak Kaal Rules)
શાસ્ત્રો અને જ્યોતિષીય નિયમો અનુસાર, સૂર્યગ્રહણનો સૂતક કાળ ગ્રહણ શરૂ થવાના 12 કલાક પહેલા શરૂ થઈ જાય છે. પરંતુ શાસ્ત્રીય માન્યતા છે કે “જ્યાં ગ્રહણ દ્રશ્યમાન ન હોય, ત્યાં સૂતક કાળના નિયમો માન્ય રહેતા નથી.”
ભારત માટે: ભારતમાં ગ્રહણ દેખાવાનું ન હોવાથી સૂતક કાળ ગણાશે નહીં. પૂજા-પાઠ, ધાર્મિક અનુષ્ઠાનો અને મંદિરોના દર્શન યથાવત રહેશે.
વિદેશમાં વસતા ભારતીયો માટે: અમેરિકા, કેનેડા કે યુરોપ જેવા દેશોમાં જ્યાં આ ગ્રહણ દેખાઈ રહ્યું છે, ત્યાં રહેતા ભારતીયોએ ગ્રહણ શરૂ થવાના 12 કલાક પહેલાથી સૂતક કાળના નિયમોનું પાલન કરવું જોઈએ.
શ્રાવણ અમાસ અને રાશિઓ પર જ્યોતિષીય અસર (Astrological Impact)
આ સૂર્યગ્રહણ શ્રાવણ મહિનાની હરિયાળી અમાસ (Sawan Amavasya) ના પવિત્ર દિવસે થઈ રહ્યું છે. જ્યોતિષશાસ્ત્ર અનુસાર, આ ગ્રહણ કર્ક રાશિ (Cancer) અને આશ્લેષા નક્ષત્ર (Ashlesha Nakshatra) માં આકાર લઈ રહ્યું છે.
સૂર્ય એ આત્મા, ઉર્જા અને માન-સન્માનનો કારક ગ્રહ છે. ભલે આ ગ્રહણ ભારતમાં ન દેખાય, પરંતુ જ્યોતિષીય દ્રષ્ટિએ ગ્રહણની આડકતરી અસર તમામ 12 રાશિઓ પર આગામી એક મહિના સુધી જોવા મળી શકે છે.
ગ્રહણ દરમિયાન રાખવાની સાવચેતીઓ અને ઉપાયો:
મંત્ર જાપ: શાંતિ અને સકારાત્મક ઉર્જા માટે ભગવાન વિષ્ણુ અથવા સૂર્યદેવના મંત્રો (જેમ કે ગાયત્રી મંત્ર) નો જાપ કરવો.
તુલસીદલનો ઉપયોગ: ગ્રહણ પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં ખોરાક અને પાણીને શુદ્ધ રાખવા માટે તેમાં તુલસીના પાન મૂકવા.
સગર્ભા સ્ત્રીઓ (Pregnant Women): ગ્રહણ દેખાતું હોય તેવા વિસ્તારોની ગર્ભવતી મહિલાઓએ ગ્રહણ દરમિયાન ઘરમાં જ રહેવું અને ભગવાનનું સ્મરણ કરવું.
દાન-પુણ્ય: ગ્રહણ પૂર્ણ થયા બાદ પોતાની શક્તિ મુજબ અન્ન, વસ્ત્ર કે નાણાંનું દાન કરવું શુભ માનવામાં આવે છે.
સૂર્યગ્રહણ જોતી વખતે કઈ સાવચેતી રાખવી? (Safety Measures)
જે વિસ્તારોમાં સૂર્યગ્રહણ દેખાવાનું છે ત્યાંના નાગરિકો અને પ્રવાસીઓ માટે વૈજ્ઞાનિકોએ ખાસ ચેતવણી આપી છે:
ક્યારેય પણ સૂર્યગ્રહણને ખુલ્લી આંખે (Direct Nude Eyes) ન જોવું.
ગ્રહણ જોવા માટે પ્રમાણિત સોલર ગ્લાસ (Solar Viewing Glasses / Eclipse Glasses) અથવા ખાસ ફિલ્ટરનો જ ઉપયોગ કરવો.
સામાન્ય ચશ્મા (Sunglasses), એક્સ-રે ફિલ્મ કે બાયનોક્યુલર વડે સૂર્યને જોવાથી આંખોને કાયમી નુકસાન થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો :સાપ્તાહિક રાશિફળ (૧૦-૧૬ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬): સૂર્યગ્રહણ અને ત્રિગ્રહી યોગ વચ્ચે જાણો ૧૨ રાશિઓનું ભવિષ્યફળ
ખગોળશાસ્ત્રના ઉત્સાહીઓ માટે આ સૂર્યગ્રહણ એક અદ્ભુત તક છે, જ્યારે જ્યોતિષીય દ્રષ્ટિએ આ શ્રાવણ અમાસનો દિવસ મંત્ર જાપ અને આત્મ-ચિંતન માટે શ્રેષ્ઠ ગણાય છે. ભારતવાસીઓએ આ ગ્રહણ અંગે ભયભીત થવાની જરૂર નથી, પરંતુ શાસ્ત્રીય મર્યાદાઓનું પાલન કરીને પૂજા-અર્ચના કરી શકાય છે.